छगू छगू लखया स्वंगू सिरपाःया नितिं दरखास्त आह्वान

 येँ । छगू छगू लखया स्वंगू सिरपाःया नितिं दरखास्त आह्वान, माघ २ गते सिरपाः लःल्हाइगु दँय् दसं छगु छगू लख तका बिइगु स्वंगू सिरपाःया नितिं थःपिनिगु दावी नापं सिफारिस सहितया निवेदन बिइत नेपाल संवत ११४६ यंलाथ्व सप्तमि असोज २ गते शुक्रवाः नेवाः देय् दबूया स्वीनिक्वःगु बुदिंया दिनय् आह्वान याःगु दु ।

 

नारायणदेवी तीर्थ नेवाः समाजसेवा सिरपाः, नारायणदेवी तीर्थ व्यवसायी प्रोत्साहन सिरपाः व गिरिधरलाल नेपालभाषा सेवा सिरपाःया नितिं वइगु कार्तिक ३० गते तकया दुने नेवाः देय् दबूया केन्द्रीय ज्याकू बाय् नेवाः देय् दबूया इमेल मभमथबदयय२लतअ।लभत।लउ य् थःपिनिगु मागदावी व सिफारिस छ्वया हयेत नारायाणदेवी–तिर्थ–गिरिधर सिरपाः निर्णाय समितिं इनाप याःगु दु ।

 

न्हापा न्हापा दँय् दसं नेवाः देय् दबूया बुसादँया दिनय् थुगु सिरपाः लःल्हाना वयाच्वंगु खःसा थुगुसीनिसें ब्यागलं कथंया दिं यायेगु क्वःछिना कथं वइगु माघ २ गते शनिवाः छगू समारोहया दथुइ उगु सिरपाः लःल्हायेत्यंगु खः । नारायाणदेवी–तिर्थ–गिरिधर सिरपाः निर्णाय समितिया छ्याञ्जे श्रीकृष्ण महर्जन ‘नेवाः’ पाखें बियादीगु जानकारी कथं नारायणदेवी तीर्थ नेवाः समाजसेवा सिरपाः नेवाः सामाजिक, सांस्कृतिक, आधिकार, सम्पदा संरक्षण नाप स्वापू दुगु ज्याय् च्वछायेबहःगु ज्या याना वयाच्वंगु संस्था, खलः पुचः, गुथि, ब्यक्ति आदियात बिइ ।

 

अथे हे नारायणदेवी तीर्थ व्यवसायी प्रोत्ससान सिरपाः नेवाः परम्परागत व्यवसाय वा आधुनिक व्यवसाय न्ह्याका याच्वंगु व्यवसायिक संस्था, कम्पनी, खलः पुचः, गुथि, उद्यमी व ब्यक्तियात बिइ । उगु हे कथं गिरधिरलाल नेपालभाषा सेवा सिरपाः नेपालभाषा, नेपालभाषा साहित्य व नेपाल लिपि ख्यलय् च्वछायेबहःगु ज्या याना वयाच्वंगु संस्था, खलः पुचः, गुथि, ब्यक्तियात बिइगु खः ।

 

नारायाणदेवी–तिर्थ–गिरिधर सिरपाः निर्णाय समितिया न्हूधाः थुगुसी नारायाणदेवी–तिर्थ–गिरिधर सिरपाः निर्णाय समितिया न्हूधाः नं जूगु दु ।

न्हूधाः कथं नायः डा. पुस्पराज राजकर्णीकार, न्वकू रश्मिला प्रजापति (नायः, नेवाः देय् दबू), छ्याञ्जे श्रीकृष्ण महर्जन ‘नेवाः’ (मूछ्याञ्जे नेवाः देय् दबू), दुजलय् डा. सुमित्रा मानन्धर गुरुङ, डा. लोचन मानन्धर, शाक्य सुरेन, महेन्द्रगोपाल कर्माचार्य, रमना श्रेष्ठ, विमलबहादुर शाक्य खःसा अथे हे व्यवस्थापन समितिया नायः शाक्य सुरेन, छ्याञ्जे श्रीकृष्ण महर्जन ‘नेवाः’ (मूछ्याञ्जे नेवाः देय् दबू), दुजलय् मिलन शाक्य, विमनलप्रभा बज्राचार्य व कृतिका बज्राचार्य खः धकाः सिरपाः समितिया छ्याञ्जे श्रीकृष्ण महर्जनं जानकारी बियादीगु दु ।

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

२२ गते देय् दबूपाखें देय्न्यंकं श्रद्धाञ्जली ज्याझ्वः याइगु

 येँ नेवाःतय्गु मंकाःगु राष्ट्रिय संगठन नेवाः देय् दबूपाखें वंगु बुधवाः भोटेकोशी खुसिबाः वया रसुवा, नुवाकोट, धादिङ व चितवन जिल्लाय् विनासकारी खुसिबाः, चलः वंगु व डुबानय् लाना मदुपिनिगु चीर शान्तिया कामना याना झिंस्वन्हुया दिनय् देय्न्यंकं छन्हुं हे श्रद्धाञ्जली ज्याझ्वः याइगु जूगु दु । 

 नेवाः देय् दबूया मूछ्याञ्जे श्रीकृष्ण महर्जनं बियादीगु जानकारी कथं वइगु भदौ २२ गते सोमवार देय्न्यंकं हे बहनी ६ बजे प्राकृतिक विपत्तिइ लाना मदुपिनिगु चीर शान्तिया काना याना देय्न्यंकं छगू हे इलय् श्रद्धाञ्जली ज्याझ्वः याये त्यनागु खः धयादिल । 

 नेवाः देय् दबूया केन्द्रीय समितिया मुँज्याया क्वःछिना कथं मातहतया प्रदेश समिति, जिल्ला समिति, पालिका समिति, वडा समिति, विषयगत समिति व आबद्ध जातीय संगठनयात उगु दिनय् थःथःगु थासय् श्रद्धाञ्जली ज्याझ्वः यायेगु नितिं सर्कुलर तकं जूगु मूछ्याञ्जे महर्जनं कनादिल ।

नेपाल राष्ट्रिय खड्गी समाजया महिला विभाग नीस्वन

येँ/नेपाल राष्ट्रिय खड्गी समाज येँ जिल्ला समितिया ग्वसालय् कामनपा साँस्कृतिक भवनय् आइतवाः महिला विभाग नीस्वंगु दु ।

समितिया येँ जिल्ला नायः पुष्पराज खड्गीया नायःसुइ मूपाहाँ मूनायः नन्दकिशोर शाहीं त्वाःदेवा च्याकाः उलेज्या यानादिलसा संगीता अमात्य खड्गीं लसकुस न्वचू तयादीगु खः ।

उगु ज्याझ्वलय् येँ जिल्ला नक्कु: सपना शाहीया संयोजकत्वय् अनु शाही, विनिता शाही, पेमा तण्डुकार शाही, दिना शाही लगायत नीन्ह्यम्हेसिया महिला विभाग नीस्वंगु दु ।

मूपाहाँ शाहीं न्हूगु महिला विभागया ज्यासना पुचःयात भिंतुना बिसें समाजं ब्यूगु जिम्मेवार पूवंकेगु तातुनेत नं इनाप याःगु दु । झीगु संस्कृति हे झीगु पहिचान जूगु धासें मिसा बिनाया संगठन अधुरो व अपुरो जुइगु खँय् बः बियादिल ।

केन्द्रीय दुजः नापं युवा विभागया कजिं विक्रम खड्गीं समाज न्ह्याकेत युवात मदयेकं मगाःसां अग्रजपिसं कःघाना मयंकूगुलिइ च्यूताः प्वंकादिसें सकलें जाना छु नं छुं याना हे क्येनेमाःगु खँ कनादिल ।

नुगःखँ तयेगु झ्वलय् यलमनपा १९ वडा दुजः निर्मला खड्गीं मिस्त धैपिं छेँनं पिने वये हे माः उकिया नितिं इच्छा व शिक्षा मदयेकं मगाःगु खँ धयादिल ।

अथेहे भिंतुना न्वचू बिइगु झ्वलय् येँमनपा २२ वडा दुजः नापं कार्यपालिका दुजः ललिता खड्गीं येँ जिल्ला समिति महिला विभागयात सामाजिक समितिपाखें माःगु फूचाःगु ग्वहालि यायेत थःपिं न्ह्याबलें सकारात्मक जुइगु खँय् विश्वास व्यक्त यानादिल ।

थुगु विभाग नीस्वनेगु योजना ताःई न्ह्यनिसें जुयाच्वंगु बल्ल पूवंगुलिं केन्द्रीय छ्याञ्जे मिलन खड्गीं लसता प्वंकादिलसा विभागया न्हूगु ज्यासना पुचःयात भिंतुना बिसें थुगु विभागं थःपिनिगु उत्तरदायी व जिम्मेवारी पूवंकीगु खँय् मुँज्या नायः पुष्पराज खड्गीं लसता प्वंकादिल ।

खय्तला युवा व महिला विभाग छगू हे ज्याझ्वलय् नीस्वनेगु योजना दुगु खःसां प्राविधिक हुनिं याना युवा विभाग नीस्वनेगु ज्या धाःसा पूवंगु मदुनि ।

थुगुसिया टोरोन्टो नेपालभाषा समर स्कुल ज्याझो कोचाल

 

वंगु १५ जुन सोमबार २०२६ लिसें न्हेज्यागु टोरोन्टो नेवार समर स्कुल (गृष्मकालिन नेपालभाषा प्रशिक्षण ज्याझो) थो हे २७ जुन शनिवार कुन्हुं कोचागु दु ।

 

थुपाले पेकोखुसिइ न्हेज्यागु उगु प्रशिक्षण ज्याझोलय अमेरिका, आयरल्याण्ड, क्यानाडा, इटाली, जर्मन, जापान, फ्रान्स, नेपा, बेलायत, भारत, हंगेरी लगायत देशया मुकं नेयन्हयम्ह (५७) नेवा व नेपा बारे रुचि तयावैचोपिं विद्यार्थी, अध्येता, अनुसंधाता, अले प्राध्यापकपिसं बोतिकागु ख ।

 

न्हू प्रशिक्षार्थितय नितिं आधुनिक नेपालभासा निगू इकाइ, पुलांगु नेपालभासा न्हू प्रशिक्षार्थितय नितिं, पुलांगु नेपालभासा उच्च अध्ययन कक्षा, आधुनिक नेपालभासा न्हू प्रशिक्षार्थितय नितिं अले आधुनिक नेपालभासा साहित्यया उच्च कक्षा व न्हू प्रशिक्षार्थितय नितिं आधुनिक नेपालभासा व्याकरण प्रशिक्षण याना न्हयगु इकाइ बोथला प्रशिक्षण ज्याझो न्ह्याकूगु ख ।

 

वालय खुन्हु सोमवा लिसें शनिवा तक्क न्हिछि न्हिछि थें बोंकेगु ज्या जूगु थुगु टोरोन्टो नेवार समर स्कुल ज्याझोलय टोरोन्टो बिश्वबिद्यालयया प्रोफेसर डा. क्रिस्टोफ इमरिच, डा. बाल गोपाल श्रेष्ठ, मयजु श्रीलक्ष्मी श्रेष्ठ, मयजु गीता मानन्धर, व डा. इयान टर्नरपिसं बोंकेगु यानादीगु ख ।

 

समर स्कुलया अतिरिक्त ज्याझो कथं जुन २५ कुन्हुं "नेपालभाषा या सन्दर्भय भाषाया राजनीति" विषय प्राध्यापक निर्मल मान तुलाधर भाजुया नेपालभासाय नोचु अले दकले लिपांगु न्हि जुन २७ कुन्हुं हार्वर बिश्वबिद्यालयया पोस्टडॉक्टरल फेलो डा लुवेन लिउ मयजुं "छग चैत्यया जीवन : लिपांगु मल्लकालया नेपालय निर्माण, मर्मत, व संरक्षण" विषय अंग्रेजी भासाय नोचु बियादीगु ख ।

 

थगु नोचुइ प्राध्यापक निर्मल मान तुलाधरजुं लिच्छविकालया संस्कृत अभिलेखय लुयावगु थायबायया नांत नेपालभाषाया जुगु खं धयादिसें थेंमथें १५०० दं न्हेवनिसे नेपालभाषा जनभाषाकथं कालबिलया भासा जुयावैचोंगु अले मल्लकालया शुरू इलंलिसें राजकीय संरक्षण प्राप्त जुया नेपालभाषाय आपालं अभिलेख, ऐतिहासिक अभिलेखीकरणया लिसे सृजनात्मक लेखनय गथे पुलांगु नेपालभाषाय साहित्यया थीथी यको हे विधाय चकनावंगु तर पृथ्वीनारायण शाहं नेपा त्याकुसेलि अझ लिपा राणा इलय राज्यं तसकं हे कोतेलेगु ज्या यागुलिं नेपालभाषा तसकं ल्युने लानावंगु खं धयादिल । डा. इयान टर्नरजुं न्ह्याकुगु थुगु नोचुया लिपागुं बोय जूगु न्हेस लिसया झोलय प्राध्यापक तुलाधरजुं थुथाय यें महानगरपालिकाय नेपालभाषा सकसितं अनिवार्य बोंकेगु यागुलिं थोया महत्व आ अपोयावगु दु धयादीसें थपिनिगु भासाया निंतिं नेवातयसं अझ नं आपालं ज्या याये मानिगु खं धयादिगु ख ।

 

अथेहे डा लुवेन लिउ मयजुं मल्ल नेपालया लिपांगु इलय् सुनां चैत्यत दयेकल, मर्मत यात, अले ईकथं थुपिं स्मारकतगु संरक्षण गुकथं जुल धैगु थीथी शिलालेखतय प्रमाणयात ब कया थगु नोचु न्हेबोयादिल । वयकलं थगु नोचुइ मुलत किपुया चिलंचोय निसोनातगु चैत्यतय नापं तयातगु शिलालेखतयगु अध्यनयनया झोलय लुइकादीगु तथ्यतय विश्लेषण यानादीगु ख । प्रोफेसर डा. क्रिस्टोफ इमरिचजुं न्ह्याकादीगु थुगु नोचुया लिपा जूगु न्हेस लिस ज्याझोलय थीथी देशं बोतिकयादीपिं जिज्ञासुतयसं छूगु न्हेसतय लिस बीगु ज्या नं वयकलं यानादीगु ख । किपुया चिलंचोय आतलें थपिं मथेंनिसां चिलंचोया चैत्यतयगु दुग्यगु इतिहास न्हेबोया वयकलं सकसितं अजु चायेकाब्युगु ख ।

नेवार समर स्कुल वंगु पेदं न्हेव लिसें क्यानाडाया टोरोन्टो बिश्वबिद्यालयया बौद्ध धर्म अध्ययन बिभागय दि रोबर्ट एच.एन.हो फेमिलि फाउन्डेशन फर बुद्धिस्ट स्टडिजया ग्वाहालिइ निशुल्क न्ह्याकावैचोंगु ख  ।

 

 

प्रादेशिक भाषा विधेयक – कार्यान्वयणय् हाथ्या व समाधान अन्तरक्रिया ज्याझ्वः

 येँ । प्रादेशिक भाषा विधेयक – कार्यान्वयणय् हाथ्या व समाधान अन्तरक्रिया ज्याझ्वः जूगु दु । 

बाग्मती  प्रदेश नं ३ या संसदंपिसं प्रादेशिक भाषा विधेयक कार्यान्वयन यायेत ध्यानाकर्षण याःगु दु । 

 भाषा विधेयक पारित याःगु स्वदँय् पलाः तयाच्वंसान सुथांलाक्क छेलेज्या मजूगुलिं प्रदेश सरकारयात संसद व सदनं दवाव बिइत ज्याझ्वः जूगु खः । 

नेवाः राजनैतिक महागुथिं ग्वसाः ग्वःगु थुगु ज्याझ्वलय् प्रदेश सांसदपिं, नागरिक समाज व थीथी संघया प्रतिनिधिपिंसं थुगु ज्याझ्वलय् ब्वति काःगु खः ।  ज्याझ्वस ३ नं प्रदेशया प्रादेशिक भाषा विधेयक पारित याकेत मूभूमिका म्हितादीपिं सांसद गंगानारायण श्रेष्ठ, पुकार महर्जन, समिता खड्गी श्रेष्ठ व शैलेन्द्र बज्राचार्यायात च्वछाःगु दु । 

प्रदेश सांसद गंगा नारायण श्रेष्ठ आन्तरिक मामिला व कानून मन्त्री जुयाच्वंगु वय्-कलं थुगु विधेयकया मस्यौदा दयेकेगुनिसें प्रदेश राजपत्रय् एेन पिथनेत माःकथं ज्या यानादीगु खः । 

सांसद समिता खड्गी श्रेष्ठं विधेयक कार्यान्वयण, प्रदेश संसदय् अनुवादक व्यवस्था, प्रादेशिक भाषा विधेयक प्रवर्द्धन व कार्यान्वयण शीर्षकया थीथी बजेट निष्कासनय् माःकथं ज्या यानादीगु खः ।

 पूर्व मन्त्री शैलेन्द्र बज्राचार्यं भाषा दिवस हनेगु, सरकारया नांग्वरः व लेटर पेडय् रञ्जना व तामाङ लिपि छेलेत ज्या यानादीगु खः । सहलहपती प्रादेशिक भाषा विधेयकया दफा १३ य् व्यवस्था जूगु विज्ञपरिषद् गठन यायेफैगु प्रावधान ऐन लागू जूगु निदँ दयेधुंकाः नं छुं नं कथं ज्या न्ह्याना मच्वंगु व दफाया १५ या राष्ट्रभाषा विकास प्रतिष्ठान नीस्वनेगु ज्या नं थाँति लानाच्वंगु खँय् च्यूताः प्वंकूगु दु । 

सहलह ज्याझ्वसं  मातृभाषा छेलेगु अधिकारयात कार्यान्वयण यायेत विज्ञपरिषद् व राष्ट्रभाषा विकास प्रतिष्ठान नीस्वनेमाःगु खँय् वहस न्ह्याकाः दवाव ब्वलंकेमाःगु, संसदय् नवाःगु न्वचूया अनया अनं तुं भाय् हिलेत दोभाषेया व्यवस्था यायेमाःगु, प्रतेक पालिकाय् अनुवादकया व्यवस्था यायेमाःगु ज्या याकेत प्रदेश सरकारयात दवाव बीत नागरिक समाज न्ह्यचिलेमाःगु सुझाव बियातःगु दु । 

थुगु सहलह पौ ग्वसाः खलःया अनुप सिं सुवालं न्ह्यब्वयादीगु खः ।   ज्याझ्वलय् भाषा विधेयक मस्यौदा समितिया दुजः प्रा. डा. अोमकारेश्वर श्रेष्ठं नेवाः भावना दूपिं मन्त्री जूबलय् भाषा विधेयक छेलेज्याय् तक्यन, अाः थ्व ज्या ताः गुकथं लाइ धकाः चिन्ता प्वंकादिल । मन्त्रीपिंसं थःलिक्क लाःपिनि खँ जक उप्वः न्यंगुलिं पारित जूगु भाषा विधेयकतकं छेले थाकुयाच्वंगु द्वपं नं बियादिल । डा. श्रेष्ठं थुज्वःगु सम्वेदनशील खँय् सकसिया सहमति कयाः ज्या न्ह्याकेत नं सुझाव बियादिल ।  

 सांसद समिता खड्गी श्रेष्ठं संसदय् थम्हं तःकः नेवाः भासं नवानां नं अनया अनय् भाय् हिलेगु व्यवस्था मयाःगुलिं थम्हं नवानागु छुं अौचित्य मदयावंगु खँय् नुगः स्याकादिल । संसदय् अाःतक जम्मा निम्ह सांसदं जक नेवाः भासं नवाःगु व दोभासेया व्यवस्था मदुगुलिं लिपा नवायेत थाकुइगु खँ कनादिल । नेवाः समाजं संसदय् थ्वःगु नेवाः सःया स्वामीत्व कायेत न्ह्यचिलेमाःगु, भाषा विधेयकयात संस्थागत यायेत अझं सशक्त पहलं न्ह्यज्यायेत नेवाः समाज तयार जुइमाःगु खँय् बः बियादिल ।   

पूर्वमन्त्री व सांसद गंगानारायण श्रेष्ठं थः मन्त्री जुयाच्वनाबलय् प्रदेश सरकारं भाषा दिवस वैशाख २४ गते हनेगु, थ्वकुन्हुु प्रदेशन्यंकं सार्वजनिक बिदा ब्यूगु, मन्त्रालय व मातहतया सरकारी ज्याकुथी नेपाली भाषायाअतिरिक्त तामाङ व नेपाल भाषां साइनबोर्ड च्वःगु लुमंकादिल । लिपावःगु सरकारं प्रदेश सभाय् तामाङ व नेपाल भाषाया छम्ह छम्ह भाषानुवादक नियुक्ति यायेगुबाहेक मेगु ज्या जूगु खनेमदुगु कनादिल ।

 ऐनय् स्पष्ट रूपं ‘राष्ट्रभाषा विकास प्रतिष्ठान’ नीस्वनेगु व्यवस्था यानातलं नं अाःया सरकारं ‘भाषा, कला, संस्कृति संरक्षण प्रतिष्ठान’ नीस्वनेत संस्कृति तथा पर्यटन मन्त्रालयं सहमतिया लागि विधेयक आर्थिक मामिला योजना मन्त्रालयय् छ्वःगु खँ वःगुली चिन्ता प्वंकादिल ।

 वय्-कलं ज्याझ्वलं हे आर्थिक वर्ष २०८३-८४ या नीति, कार्यक्रम व बजेट दयेकेत ३ नं प्रदेश सरकारया ध्यान यथाशीघ्र माःगु नियमावली, निर्देशिका, कार्यविधि व मापदण्ड दयेकेत, सेवाग्राहीयात मन्त्रालयनिसें मातहतया कार्यालयतक भाषानुवादक नियुक्ति, प्रविधि, यन्त्र उपकरणया विकास यायेत विज्ञपिन्हत जिम्मा, शैक्षिक संस्थाय् अध्ययन, अध्यापनयालागि माःकथं तयारी व विज्ञ समूह गठन व राष्ट्रभाषा विकास प्रतिष्ठान गठन प्रक्रिया न्ह्याकेत अाह्वान यानादिल ।   

सांसद पुकार महर्जनं अपर्झत ज्यां प्रदेश राजधानी वनेमाःगुली क्षमाफ्वंसें पौ छ्वयादीगु खः । ज्याझ्वलय् ग्वसाः खलकं उगु पौया वाचन याःगु खः ।   सांसद शैलेन्द्र बज्राचार्यं भाषा दिवस हनेगु न्हिं थःगु बुन्हंकुन्हु लाःगु न्ह्यैपूगु प्रसंग कनादिसें थम्हं भाषा विधेयक लागू याकेत यायेफूगु सकतां ज्या यानागु, थीथी अवरोध चीकाः थनतक थ्यंकागु कनादिल । थम्हं नेवाः देय् दबू व तामाङ घेडुङया सहलहकथं ज्या यानागु कनादिसें यायेमाःगु ज्या अल्पकालिन कार्यावधी पूवंके मफुगुली माफीतकं फ्वनादिल ।  

 ज्याझ्वलय् नेपालभाषा मंकाः खलःया नायः रमेशमान पिया, नेपाल लिपि गुथिया नायः निरञ्जन ताम्रकार, विवेकशील नेपाली पार्टीया अध्यक्ष सिंह बहादुर मोक्तान, नेवाः स्यनामि दबूया अध्यक्ष रितेश मल्ल, ह्याउँनिभाःया संरक्षक मनराजा रञ्जितं नं थःथःगु विचाः न्ह्यब्वयादिल । 

 ज्याझ्वःया अाज्जु बारेय् अनुप सिं सुवालं ३ नं प्रदेशय् भाषा विधेयक छेलेत प्रदेश सरकारयात दवाव बीत दवाव नीस्वनेत नेवाः देय् दबूयात नेतृत्व यायेत इनाप यायेगु, थीथी खलःपुचःलिसे सहलह ब्याकेगु, सडकं दवाव ब्वलंकेगु, वबलय् प्रदेश सांसदपिंसं सदनय् सः थ्वयेकेत ध्यानाकर्षण  यानादिल । उगु ज्याझ्वलय् लसकुस दिलिप शाहीं बियादीगु खः । ज्याझ्वः ग्वसाःखलःया संयोजक माधव श्रेष्ठं न्ह्याकादीगु खः ।

थाैं कवि चित्तधरया सँच्छि व २० दँया बुदिं हन

येँ । लुमन्तिइ नेपालभाषा परिषदं येँया कालिमातिच्वंगु झवाताय् स्वांमां क्वखायेका कवि चित्तधरया सँच्छि व २० दँया बुदिं थौं बुधबाः हंगु दु ।

नेपालभाषा थकायेत थःगु जीवनपानाः दिम्ह नेपालभाषा साहत्यिक ख्यलय्  ज्वःमदुगु योगदान बियादिगु दु ।  वयकःया कालिमातिइ पलिस्था यानातःगु पूणर्कदया झ्वाताय् श्रद्धाञ्जली देछायगु ज्या जूगु खः । 

थुकथंया स्वां देछायगु ज्याझ्वलय् नेपालभाषासेवी व नेपालभाषा साहित्यकारपिनिगु उपस्थिति दुगु खः । उपस्थति जुयादीपिं सकस्यां कविकेशरी चित्तधर ह्रदयया झ्वाताय् स्वां देछाया वयकःया स्मरण यायगु ज्या जूंगु दु ।

 थुकथं वयकःया झ्वाताय् स्वां देछतायगु् झ्वलय् येँ १३ वडाया नायो  धुब्रनारायण मानन्धरं नं स्वां देछानादीगु खः।  थुकथं हे प्रेमहिरा तुलाधर, सर्वज्ञ रत्न तुलाधर, नरेश वीर शाक्य, श्रीराम श्रेष्ठ, वंशीधर बज्राचार्य, विमल प्रभा बज्राचार्य, महेश मान डंगोल, सुरेश मान डंगोल, सुगत रत्न सिन्दुराकार, सुनिता मानन्धर, गणेश सायमि,  अन्जना ताम्राकार,  पौभा सायमि, नारद बज्राचार्य, राजभाई जकःमि, भगवती महर्जन, नाति काजी महर्जन, रमेश मानन्धर, राजेन्द्र रन्जित,  लक्ष्मी माली, मदन सेन बज्राचार्य, धर्म राजकर्णिकार लगायतपिन्सं स्वां व खादा नं देछानादीगु खः । 

प्रिषदया दां भरिं मंगला कारंजितं न्ह्याकादीगु वःचाधंगु थुगु ज्याझ्वलय् कवि ह्रदययात लुमंका वयकःया विषययात कःघाना परिषदया छ्यान्जे पुष्परत्न तुलाधरं बःचाधंगु खँ कनादीगु दु । 

नेपालभाषा साहित्य ख्ययात च्वन्ह्याकेगु ज्याय् थःगु  विशेषकथंया योगदान याना वंपिं साहित्यकारपिन्त हनावना तयाः वयकःपिन्त लुमंका सत्कार याना च्वनेमा धैगु भावनायात कःघाना थुकथं भाषा सेवीपिं उपस्थित खः । कविकेशरी चित्तधर ह्रदययात लुमंकाः नेपालभाषा साहित्य ख्यःयाः थीथी व्यत्तित्वपिन्सं इलय् ब्वयलय् चर्चा परिचर्चा यायगु ज्या नं जुया वयाच्वंगु दु । 

वयकलं साहित्य यात्रां याना हे मेमेपिंं आपालं साहित्यकारपिं नेपालभाषा ख्यलय् उत्पादन जूगु दु । 

मोडर्न नेवा: इंगलिस स्कुलया यूकेजी विद्यार्थी पिनिगु Graduation Day क्वचाल

काठमाडाैं । मोडर्न नेवा: इंगलिस स्कुलया यूकेजी विद्यार्थी पिनिगु  Graduation Day वंगु चैत्र ७ गते संचवा: क्वचाल ।   स्कुलया दाइरेक्तर दिपक तुलाधरया सभापतित्वय् न्ह्या:गु ज्याझ्वलय् पूर्व मिस लिट्टल नेवा: त्यालेन्त मूपाहाँ कथं झा:गु ख: ।  

स्कुलया प्रीन्सिपल रीमा तुलाधरं लसकुस याना: न्ह्याकादीगु ज्याझ्वलय् स्कुलया एलकेजी व यूकेजीया बिद्यार्थीपिन्सं थीथी हुला प्याखं व म्ये न्ह्यब्वयादीगु ख: ।  

अभिभावपिन्सं नं थ:थ:गु न्वचू तयादीगु थुगु ज्याझ्वलय् यूकेजीया २९म्ह विद्यार्थीपिं ग्राजुयत जूगु ख: ।  लुमंके बहजू, मांभायया संरक्षण, शिक्षाय् स्तरियता बीगु उद्देश्य ज्वना: थनिं २३दँ न्ह्य: येँया दरबार मार्गय् थुगु स्कुलया पलिस्था जूगु ख: ।

चुनावया नितिं नेवाःतसें अधिकारनिसें संविधान संशोधन तकया ल्ह्वन मुद्दा

येँ । स्वनिगःया आदिवासी नेवाःतसें वइगु फागुन २१ गत जुइगु प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनया सवालय् नेवाःतय्गु अधिकारंनिसें संविधान संशोधयन तकं मुद्दा नेवाः मंकाः मुद्दाया रुपय् ल्ह्वंगु दु ।

प्रकाश द्यःला, सबल बहाल, येँ, किरण खड्गी नेवाः, यल, विपिन कपाली चिकंमू, चिकंमू, येँ, नारायण बनमाल, चर्चात्वाः, ख्वप, अजित पुतवार होल्चो, नागार्जुन, गोपालकृष्ण नकःमि, किपुल्चा, डा. भगवानदास मानन्धर ल्हुति, येँ, अधिवक्ता जितेन्द्र बज्राचार्य तोखा, भागवत नरसिंह प्रधान, थबहि, येँ, अर्चना तण्डुकार महर्जन, कुम्भेश्वर, दिलिप शाही, येँ, जयकृष्ण दुवाल, नगदेश, बिकिल स्थापित, येँ, ओमचरण अमात्य, ख्वप, राजिब राजोपाध्याय, येँ, अकलदास महर्जन, जल, कृष्णभक्त डंगोल, ख्वना, प्रकाशमान सक्व, ध्वाखा साल्खा सक्व, नरेश नेवाः, ब्यासि ख्वप, त्रिरत्न मानन्धर, छाउनी, श्यामकृष्ण प्रजापति, थायमरु, डा. श्रीकुमार महर्जन पांगा, पशुपति तुलाधर, बुंग लगायत स्वनिगःया नेपाःगाःया थीथी नेवाः वस्तीइ समुदाया नेतृत्व यानाच्वंपिं नं थीथी खलः पुचलय् सक्रिय जुयादीपिन्सं मंकाः अपिल पिकयादीगु खः । 

अपिलय् सर्वोच्च अदालतया निर्देशनात्मक आदेश कथं संघीय संसद व प्रदेश सभा, संघ सरकार, प्रदेश सरकार व स्थानीय सरकारं अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठन महासन्धि नं १६९ (आइएलओ १६९) व आदिवासी जनजातिया अधिकार सम्बन्धि संयुक्त राष्ट्र संघीय घोषणापत्र (युएनड्रिप) कार्यान्वयन यायेत कानुन व नीति दयेकेमाः । नेवाःतय्गु प्रथाजन्य संस्था गुथियात स्वायत्तता व स्वशासनया अधिकार बिइत कानुन दयेकेमाः । थंबहीया पलेस्वां पुखू व नापं च्वंगु राजगुथिया जग्गा लगायत गैरन्यायिक रुपं अतित्रमित दक्वं गुथि जग्गा पुनस्थापना यायेमाः । ख्य, दिगु द्य, चुकः आदि सामुदायिक जग्गा सम्बन्धित समुदायया हे स्वामित्वय् सामुदायिक जग्गा अन्तर्गत दर्ता यायेमाः । त्रिभुवन विश्वविद्यालय, हरिसिद्धि इट्टा टायल कारखाना, हिमाल सिमेन्ट लगायत विभिन्न उद्देश्यया नीति अधिकरण याःगु नेवाःतय्गु जग्गाजमिन मेगु उद्देश्य या नीति प्रयोग यायेगु बन्द यायेमाः व सम्बन्धित जग्गाधनी, गुथि वा समुदाययात हे लित बिइमाः ।, नेवाः भूमिइ छुं नं कथंया ज्या यायेत स्वतन्त्र अग्रीम जानकारीलिसें मञ्जुर (एफपिक) अनिवार्य रुपं कायेमाः । नेवाः समुदायपाखें सशक्त विरोध जुया वया च्वंगु काठमाडौँ–तराई÷मधेस फास्ट ट्रयाक, बाहिरी चक्रपथ, स्मार्ट सिटी, आदि आयोजनात खारेज वा प्रभावित समुदायया माग कथं पुनरावलोकन जुइमाः । स्वनिगःयात नेवाः सम्पदा क्षेत्र या रुपय् विकास यायेगु नितिं नीति दयेकेमाः । गैरन्यायिक खुसि नापं सतक मापदण्ड नापं विस्तार प्रभावित समुदायया सहमतिइ परिमार्जन वा खारेज यायेमाः । गैरन्यायिक रुपं सतक विस्तार जुइ धुंकूगु थासय् सर्वोच्च अदालतया आदेश कथं पीडित परिवार व समुदायया सम्पत्ति नापं आवासया हक सुनिश्चितता सहितया व्यवस्थापन व विस्थापित जूपिन्त उचित पुनर्वासया व्यवस्था यायेमाः धकाः उल्लेख यानातःगु दु । 

अथे हे झिंप्यगू बुँदाया अपिलय् अधिकार सम्पन्न वाग्मती सभ्यता एकीकृत विकास समितिया आःया संचरना खारेज याना खुसि सिथय् च्वंपिनिगु सहमति कथं एफपिक कया जक ज्या यायेगु कथं नेवाः आदिवासी व स्थानीय समुदायया नेतृत्वय् संरचना दयेकेमाः । अथेहे काठमाण्डौ उपत्यका विकास प्राधिकारणत खारेज याना स्थानीय जनप्रतिनिधि व आदिवासी नापं स्थानीय समुदाययात दुथ्याका संरचना निर्माण यायेमाः ।, नेपाल संवतयात संघ, प्रदेश व स्थानीय सरकारं नापं फुक्क ख्यलय् अनिवार्य रुपं छ्यलाबुला हयेत कानुन दयेकेमाः । नेवाःतय्गु परम्परागत कला, ज्ञान, सीप, लजगाः÷प्रविधि, नसात्वसा लगायत अमूर्त सम्पदायात संरक्षण यायेगु व हःपाः बिइगु नापं व्यावसायिकरण यायेगु नितिं ब्यागलं कथंया कानून वा नीति दयेकेमाः ।, संविधानया धारा ७ सं दुगु सरकारी कामकाजी भाषा सम्वन्धि व्यवस्था हिला बहुभाषिक सरकारी कामकाजी भाषा लागू यायेगु व मातृभाषायात संविधानया अनुसुचिइ दुथ्याकेगु नापं बागमती प्रदेशय् नेपालभाषा सरकारी कामकाजी भाषा कथं पूर्ण रुपं लागू यायेमाः । संरचार माध्यमयात बहुभाषिक संरचार माध्यमया रुपय् यंकेगु नितिं ब्यागलं कथंया कानुन दयेकेमाः ।, मां भासं उच्च तह तक आखः ब्वनेत व मां भासं आखः ब्वनिपिन्त रोजगारीया अवसर सुनिश्चित यायेत राज्य पाखें प्रोत्साहन बिइमाः । नेपाल लिपि, रन्जना लिपियात छ्यलेगु ज्या राज्यपाखें हे यायेमाः नापं नेवाः लागाया थाय् बाय्या पुलांगु नेवाः नांयात हिइका न्ह्यलाथे तयाच्वंगुयात पना पुलांगु हे नां तयेगु नितिं कानुन दयेकेमाः ।, संविधानया धारा ५६ (५) सं व्यवस्था दुगु स्वायत्त क्षेत्र, संरक्षित क्षेत्र व विशेष क्षेत्र नापं संविधानया धारा ३२ सं दुगु सांस्कृतिक हकयात लागू यायेत कानुन निर्माण यायेमाः ।, भाषा, जाति, संस्कृति, ऐतिहासीक व भौगोलिक निरन्तरताया पहिचानया आधारय् नेवाः स्वायत्त (नेपाल मण्डल) प्रदेश निर्माण व संस्थागत सुधार यायेत संविधान संशोधन यायेमाः ।, नेवाः समुदाय दुनेया भूमिहीन, स्ववासीपिन्त आवास व भूमिया अधिकार सुनिश्चित यायेगु नापं स्ववासी पुर्जाया व्यवस्था यायेमाः । स्वनिगः दुनेया कृषिजन्य भूमि व खुल्ला जग्गा ल्यंका तयेत विशेष नीति व कार्यक्रम दयेका कार्यान्वयन यायेमाः धकाः च्वयातःगु दु । 

गुँदे दापा खलःया ग्वसालय् हाथु द्यः या मुर्ति दयेकेज्या न्ह्यानाच्वन

किपू। थौंकन्हय् गुँदे दापा खलःया ग्वसालय् हाथु द्यः (भैरव)या मुर्ति दयेकेगु ज्या न्ह्यानाच्वंगु दु ।

बाघभैरव जात्राया झ्वलय् विशेष प्रदर्शनीया रुपय् ब्वयेगु हाथु भैरवया मूर्ति स्थापना यायेत थौंकन्हय् कीर्तिपुरया वडा ल्याः १ स्थित बागभैरव देगलय् सुथय् थ्यंमथ्यं ७ बजेनिसें ९ बजेतक धातु संकलन  (लुँ, वहः)  व आर्थिक संकलनया ज्या जुयाच्वंगु दु ।

ख्वपया थिमि देय्या नांजाम्ह कलाकार गणेश प्रजापतिया छेँय् वंगु २ दँ न्ह्यःनिसें हाथु द्यः (भैरव)या मुर्ति दयेकेगु ज्या न्ह्यानाच्वंगु खः ।

बाघभैरव मूर्ति जिर्णद्वार समितिया नायः शुद्वरत्न महर्जनया कथं थाैंसिबें झिंनिदँ  अर्थात वि.सं. २०७० सालय् धुं अाजुया मुर्ति जिर्णोद्धार यायेगु झ्वलय् लुयावःगु ताम्रपत्र अभिलेखया आधारय् धुंअाजु  द्यः  या जात्राय् स्वर्ण शक्ति भैरव मुर्ति प्रर्दशनीलिसें समय्बजि व हाथु  द्यः (भैरव) या म्हुतिं थ्वँ प्रसाद (हाथुथ्वँ) (प्रसाद) कथं त्वंकेगु  परम्परा दुगु न्ह्यथनादिल । 

वय्कलं  मल्लकालीन पतनलिसें तंकूगु संस्कृति पुनःस्थापना यायेगु ज्या थौंकन्हय् स्थानीय समुदायया सहभागिताय् जुयाच्वंगु व आर्थिक रुपं ५ द्वःसिबें अप्वः ग्वाहालि यानादीपिं भक्तजनपिनिगु नां शिलापत्रय् उल्लेख यायेगु जानकारी बियादिल ।  अथेहे थाैंकन्ह्य आः मूर्ति धालेय् यायेगु ज्या क्वचाय् धुंकूगु व वइगु चैत्रतक कतां कियेगु (कार्भिंग ) क्वचायेकेगु योजना दूगु जानकारी बियादिल ।

थ्यंमथ्यं ८ फिट तजाः जुइगु हाथु द्यः (भैरव) या मुर्ति  निर्माणय् ५५०० सिबें अप्वः योगदान बियादीपिं  भक्तजनिपिनगु नां सिलापत्रय्र उल्लेख जुइगु न्ह्यथनादिल । 

३२१ दँ न्ह्यः अर्थात् नेपाल संवत ८२३ य् दँय्दसं भाद्र १ गते सिंह संक्रान्ति बाग भैरव जात्रा यानाः नियमित अन्तरालय् सकसितं प्रसाद इनेगु परम्परा अभिलेखय् न्ह्यथनातःगु दु ।

विलुप्त जुइधुंकूम्ह हाथु भैरवया न्हूगु मूर्ति दयेकेगु अनुमानित कुल लागत थुकथं दु :-

हाथु भैरवया मूर्तिया अनुमानित कुल लागत रु. ५०,००,०००/- (पँचास लखः रुपैयाँ) । मूर्ति ढलाई यायेत १०,०० किलो प्रतिकिलो १५०० या दरं  १५,००,०००/- (झिंन्यागू लख तका) दरं । 

मूर्तिकारया पारिश्रमिक बाहेक मूर्तिकार गणेश प्रजापतिं फुक्क ज्या दान यानादीगु दु ।

 मूर्ति दयेकेगु नितिं  मालिइगु  मेमेगु हलंज्वलं ३००,०००/- 

मुर्ति कतांकियेगु अनुमानित लागत  ५,००,०००/-   न्यागू लखः /-  

वहँया पाताया तिसाः  रू. २००,०००/- (छ्याे  मुकुत) 

 काम पास छातीया कण्ठया तिसाः लुँ जलपया नितिं  ४ ताेला प्यंगू ताेला बजाः भाः ९ निसें १० गू लखः 

समय बजि व थ्वँ हायेकीगु रू. १०००,०००/-  झिगू लखः रूपैया तकाः ध्यबा) अक्षय काेष । 

मूर्तियात रंग तयेगु, रत्नया समा यायेगु, हितिमुगः, ताया पाइप,  अन्य  निंतिं ५,००,०००/- अक्षयरेपी न्यागू लखः  खर्च जुइ ।

लुयावःगु अभिलेख थुकथं दु :-

हलिं नेवाः गुथिया ग्वसालय् झिंखुक्वःगु नेवाः एता दिवस हन

येँ । झिंखुक्वःगु नेवाः एकता दिवसया लसताय् नेवाः ¥याली पुष १३ गते आइतवाः हलिं नेवाः गुथिया ग्वसालय् झिंखुक्वःगु नेवाः एता दिवस थौं पुष १३ गते आइतवाः येँय् नेवाः ¥याली याना हंगु दु । 

मरु सतं लागां सांस्कृतिक बाजागाजा सहित येँया थीथी लागाय् उगु ¥याली चाःहिउगु खः । नेवाः एकता दिवसया लसताय् जूगु ¥यालीइ आदिवासी नेवाः भूमिइ छुं नं कथंया ज्या यायेत स्वतन्त्र अग्रीम जानकारीलिसें मञ्जुर एफपिक अनिवार्य रुपं कायेमाःगु, स्थानीय सरकार संचालन ऐनय् व्यवस्था दुगु कथं स्थानीय सरकारं नेवाः सांस्कृतिक संरक्षणया नितिं नेवाःतय्गु लागाय् नेवाः सांस्कृतिक संरक्षित क्षेत्र घोषणा याना कार्यान्वयन यायेमाःगु, नेवाः लागाया थाय् बाय् पुलांगु हे नेवाः नांयात हिइका न्ह्यलाथे तयाच्वंगुयात पना पुलांगु हे नां तयेगु नितिं कानुन दयेकेमाःगु, संरचार माध्यमयात बहुभाषिक संरचार माध्यमया रुपय् यंकेगु नितिं ब्यागलं कथंया कानुन दयेकेमाःगु, संविधानया धारा ५६ –५ सं व्यवस्था दुगु स्वायत्त क्षेत्र, संरक्षित क्षेत्र व विशेष क्षेत्रयात लागू यायेगु नितिं कानुन हयेमाःगु, भाषा, जाती, संस्कृति, ऐतिहासीक व भौगोलिक निरन्तरताया पहिचानया आधारय् प्रदेश निर्माण यायेत संविधान संशोधन यायेमाःगु, एकीकृत बागमती सभ्यता विकास आयोजनाया आःया संचरना खारेज याना खुसि सिथय् च्वंपिनिगु सहमति कथं एफपिक कया जक ज्या यायेगु कथं नेवाः आदिवासी व स्थानीय समुदायया नेतृत्वय् संरचना दयेकेमाःगु, काठमाण्डौ उपत्यका विकास प्राधिकारणत खारेज याना स्थानीय जनप्रतिनिधि व आदिवासी नापं स्थानीय समुदाययात दुथ्याका संरचना निर्माण यायेमाःगु लगायत नारा च्वयातःगु प्लेकार्ड ज्वना चाःहिउगु खः ।

 थीथी लागाय् चाःहिले धुंकाः मरु सतय् थ्यंकाः याःगु सभाय् पाहां कथं सहभागी जुयादीम्ह आदिवासी नेवाः अभियन्ता श्रीकृष्ण महर्जनं नेवाः एकता दिवसं नेवाःतय्त एकता यायेगु नाप नापं नेवाः अधिकारया नितिं छप्पँ जुइत अवसर बियाच्वंगु दु धयादिसें थौंया इलय् आदिवासीया अधिकारया नितिं अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठन महासन्धि नं। १६९ ९आएलओ १६९० व आदिवासी मनवअधिकार सम्वन्धि संयुक्त राष्ट्र घोषणा पत्र ९युएनड्रिप० कथं संघीय संसद व प्रदेश सभा, संघ सरकार, प्रदेश सरकार व स्थानीय सरकारयात कानुन व नीति दयेकेत सर्वोच्च अदालतं ब्यूगु निर्देशनात्मक आदेश कार्यान्वयन यायेमाःगु, आदिवासी नेवाःतय्गु प्रथाजन्य संस्था गुथियात स्वायत्तता व स्वशासन बिइमाःगु नेपाल संवत नेपाःया राष्ट्रिय सम्वत खः । नेपाल संवतयात संघ, प्रदेश व स्थानीय सरकारं नापं फुक्क ख्यलय् अनिवार्य रुपं छ्यलाबुला हयेत कानुन दयेकेमाःगु नेपाः तःताजि भाषा दुगु देय् खः । 

संविधानया धारा ७ सं दुगु सरकारी कामकाजि भाषा सम्वन्धि व्यवस्था हिला संशोधन याना बहुभाषिक कथं सरकारी कामकाजि भाषा लागू जुइ धकाः च्वयेमाः । नेपाःया आदिवासी जनजाति नापं थीथी समुदायपाखें ल्हाना वयाच्वंगु मातृभाषायात अनुसुचि दयेका दुथ्याकेमाःगु बागमती प्रदेशय् नेपालभाषायात सरकारी कामकाजि भाषा कथं पूर्ण रुपं कार्यान्वयन यायेमाः । थीथी प्रदेशय् नं नेपालभाषायात बाहुल्यता व भाषा आयोगया सिफारिस कथं पालिका व वडाय् स्थानीय सरकारी कामकाजि भाषा कथं लागू यायेमाःगु मुद्दायात आः नेवाःतय्गु मंकाः मुद्दा कथं यंकेमाः धयादिल । वयकलं नेवाः एकता दिवसय् ल्ह्वंगु मुद्दा आ फागुन २१ गते चुनाव जुइगु जुया चुनावय् दनीपिं सांसदया उम्मेदवार व राजनीतिक दलतय्त आदिवासी नेवाः मतदातापिनिगु इनाप कथं न्ह्यःने यंकाः लःल्हायेमाःगु खँय् बः बियादिल । हलिं नेवाः गुथिया नायः सुरेश सैंजुं नेवाःत छप्पँ छधी यायेगु नितिं हे हलिं नेवाः गुथिं थीथी ज्याझ्वः याना वयाच्वंगु खः धयादिसें नेवाः एकता दिवसं नं नेवाःतय्त छप्पँ छधी याइ धकाः विश्वास प्वंकुसें ज्याझ्वः क्वचायेकादीगु खः ।

नेपालभाषा, मांभासं शिक्षा, नेपाल संवतया नीति ध्यानाकर्षण

यल । नेवाः देय् दबू महालक्ष्मी नगर समितिपाखें महालक्ष्मी नगरपालिकायन मेयर हरिगोविन्द श्रेष्ठयात ध्यानाकर्षण पौ लःल्हात । शुक्रवाः नगरपालिकाया ज्याकुथिइ हे मेयर श्रेष्ठलिसे सहलह लिपा ध्यानाकर्षण पौ लःल्हाःगु खः । 

स्थानीय भाषा नेपालभाषायात कामकाजि भाषा कथं लागू यायेमाःगु, नेपाल संवतयात लागू यायेमाःगु नापं स्थानीय पाठ्यक्रम स्थानीय भाषा नेपाफभाषां ब्वंकेमाःगु मागयाना पौ लःल्हाःगु खः । 

मेयर श्रेष्ठं माघ महिनाय् जुइगु नगरसभाय् प्रस्ताव यंकेगु बचं बियादिल । नेवाः देय् दबू महालक्ष्मी नगर समितिया नायः कृष्ण महर्जन नापं पदाधिकारी, यल जिल्लाया बरिष्ठ न्वकू बिजय महर्जन नापं पदाधिकारी अले नेवाः देय् दबू स्वनिगः विशेष प्रदेशया नायः नवीन थेच्वमि व निवर्तमान नायः श्रीकृष्ण महर्जन नं उगु सहलह ज्याझ्वलय् दुगु खः ।

पुस १३ गते दुने “स्नातकोत्तर तह नेपालभाषा” विषयस भर्ना यायेत इनाप

नेवाः विद्यार्थीपिनिगु गौरवमय् संगठन नेवाः विद्यार्थी युनियनपाखें पुस १३ गते दुने  “स्नातकोत्तर तह नेपालभाषा” विषयस भर्ना यायेत इनाप याःगु दु । त्रिभुवन विश्व विद्यालयपाखें “स्नातकोत्तर तह नेपालभाषा” विषयस भर्ना चालाच्वंगु जुया इलय् हे भर्ना यानाः थःगु सिट सुरक्षित यायेत इनाप याःगु खः ।

रत्न राज्यलक्ष्मी क्याम्पसय् नेपालभाषा अभियान्तापिनिगु मंकाः कुतलय् स्नातक तहलय् नेपालभाषा पुनःस्थापना यानाः हाकनं उगु क्याम्पसय् येँ महानगरपालिकालिसे सहकार्य यानाः नेपालभाषा स्नातकोत्तर तह सञ्चालन यायेत न्यादँया सम्झौता जूगु खः । थ्वहे कथं यलया यल ध्वाखाय् च्वंगु पाटन क्याम्पसय् जक न्ह्यानाच्वंगु नेपालभाषा स्नातकोत्तर तह आः येँया रत्न राज्यलक्ष्मी क्याम्पसय् न्हापांगुखुसि वि।सं। २०७८ सालंनिसें विधिवत् रुपय् नेपालभाषा विषय दुथ्याका स्नातकोत्तर एम।ए। तहलय् अध्यापन जुयाच्वंगु खः । 

संविधान प्रद्धत बागमती प्रदेशय् सरकारं नेपालभाषा व तामाङ भाषायात कामकाजी भाषाया रुपय् छ्यलाबुलाय् हयेगु प्रदेश नीति कार्यान्वयन जुयाच्वंगु झ्वलय् नेपालभाषा ब्वमिपिनिगु अवसर न्हियान्हिथं अप्वयाच्वंगु झ्वलय् नेपाःया इतिहास कुबुयाच्वंगु नेपालभाषाया, इतिहास, कला, संगित, साहित्य, संस्कार, संस्कृति, परम्पराया यथार्थ ज्ञान कायेत बांलाःगु अवसर चालाच्वंगु दु ।  इलय हे थःगु सिट सुरक्षित यायेत नेपालभाषा ९मातृभाषा० अभियान्ता व सुकुन्दा साहित्य पाःलाः नायो प्रशान्त डंगोलपाखें मातृभाषा अभियान्तापाखें निमन्त्रणा याःगु दु ।

अथेहे रत्न राज्यलक्ष्मी क्याम्पसया नेपालभाषा (मातृभाषा) अभियान्ता व  नेवाः विद्यार्थी युनियनया नायो रिदेन मर्हजनया कथं थौंकन्हय् पद्म कन्या क्याम्पसय् स्नातक तहलय् नेपालभाषा ब्वनामिपिं मदया दिपाः काइगु अवस्था थ्यंनाच्वंगु खँयात कया चिउताः प्वंकूगु दु ।

नेपालभाषा विषय खाली जागिर नयेगु जक बिषय जुयाच्वंगु जुया स्यनामिपिंसं अझ नेपालभाषा ल्यंका तयेत मूवंगु भूमिका म्हितेत इनाप याःगु दु ।

अथेहे वय्कलं उच्च तहलय् नेपालभाषा आखः ब्वनेगु धयागु देय्या संविधानं बियातःगु हक, अधिकार सुनिश्चित यायेगु जुया नेपालभाषा संरक्षण सम्बर्द्धन प्रवर्द्धन यायेगु सकलसिगु दायित्व जूगु धाःगु दु ।

नेपालभाषा ब्वनामिंपिं स्नातक व स्नातकोत्तर तहलय् अप्वयेकेगु खँय् नेवाःतय्गु संगठन हलिं नेवाः गुथि, ज्यापु महागुथि, नेवाः देय् दबू थीथी संघ, संस्था, स्यनामि दबू लगायत स्वनिगः दक्को नगरपालिका, स्थानीय तह सरकारं ब्वनामिपिं छ्वया ग्वाहालि यायेगु व सहजीकरण यायेत  इनाप याःगु दु ।

त्रि.वि. सेमेस्टर प्रणालीया लिधंसाय् शैक्षिक दँ २०८२।२०८३ या स्नातकोत्तर एम।ए। तहलय् न्हूपिं ब्वनामिपिंसं भर्ना यायेत इनाप याःगु खः ।

सुचं कथं आवेदन फारम थप याःगु समयाअवधि नेपालभाषा स्नातकोत्तर तहलय् थ्वहे वइगु पुष १३ गते बहनी १२ ता ईतक १५,०० तका व दोब्बर दस्तुर  पुस १६ गते बहनी १२ ता ईतक जूगुलिं येँया प्रदर्शनीमार्गय् च्वंगु रत्न राज्यलक्ष्मी क्याम्पसय् नेपालभाषा स्नातकोत्तर तहलय् (एम.ए) भर्ना यायेत इनाप याःगु खः । उगु क्याम्पसय् सनिलया ४ः३० ताः इलंनिसें ७ः३० ता ईतक कक्षा न्ह्याइगु खः । 

थौंकन्हय् स्नातक तहलय् नेपालभाषा विषय स्वनिगःन्यंकं स्वंगू क्याम्पस पद्म कन्या, रत्न राज्यलक्ष्मी क्याम्पस अले पाटन संयुक्त क्याम्पसय् नेपालभाषा विषयया भर्ना कयाच्वंगु दु ।

भर्ना यायेत अनलाईन फाराम लिंक – क्लिक यानाः चायेकाः दिसँ

स्नातकोतर तहया सुचः थथें दु – 

 

किपुया भरियापुखू तननीइ बाइक खुया यंकल

किपू । वंगु छुं महिनानिसें किपुलिई बाइक खुइगु घटना न्हियान्हिथं अप्वयाः वयाच्वंगु दु ।

म्हिगः चान्ह्य  करिब १ः३० ता इलय् भरियापुखू तननी कीर्तिपुर वडा ल्याः १० पाखें संजीव महर्जनया बाइक खुयाः यंकूगु दु । वय्कःया बाइकया ल्याः  बागमती प्रदेश २ या ०५७ प ६६२२ नम्बर खः  ।

गनं नं खनेदत धाःसा सत्तिक च्वंगु प्रहरी ज्याकू व गाडी थुवाः संजीव महर्जनया मोबाइल नम्बर ९८१०३६८४६१/९८०१००८२६२ य् फोन यानादिसँ ।

स्थानीय सनिश महर्जनया बाइक निला न्ह्यः हे तनाच्वंगु खःसां हाकनं बाइक लुयावःगु खः ।

न्हियान्हिथं बाइक खुइगु थज्याःगु घटनां यानाः कीर्तिपुर जक मखु स्थानीय जनतां तकं असुरक्षित महसुस यायेगु शुरु याःगु दु।

तोखाय् नवदुर्गा (गथु प्याखं) प्याखं क्यनिइगु

येँ । एैतिहासिक धार्मिक व सांस्कृतिक नगरिइ ताेखा नगरपालिकाय्  तोखाय् नवदुर्गा (गथु प्याखं) प्याखं क्यनेत्यंगु दु । 

नवदुर्ग देवगण नाच (गथु प्याखँ) व्यवस्थापन समिति, ताेखाया ग्वसालय् क्यने ज्या जुइत्यंगु खः ।

 ग्वसाः खलकं   नवदुर्गा (गथु प्याखं) प्रत्यक्ष दर्शन व देवगण प्याखं अवलाेकन याना दिइत सकल भक्तजन पिन्त इनाप याःगु दु ।  

थ्वहे वइगु   २०८१ पौ १२, १३ व १४ गते तोखा नगर पालिकाया ग्वाहालिइ वडा नं २ व ३ या ग्वसालय् व नेवा: गुथि तोखा व विकास सांस्कृतिक समितिया व्यवस्थापनय् ऐतिहासिक व सांस्कृतिक नगर तोखाय् नवदुर्गा (गथु प्याखं) प्याखं ल्हुइत्यंगु दु ।

थुगु प्याखनय् भैरव, महाकाली, बाराही, कुमारी, गणेश, कुमारी ब्रम्हायणी भद्रकाली स्वेत भैरव, महेश्वरी व सिम्हः व धुम्हः देवगणपिं दै । 

झिंनिगू तगिंतक नेपालभाषा ब्वंकेगु नितिं शिक्षामन्त्रीयात ध्यानाकर्षण

येँ । बागमती प्रदेशस्तरीय नेपालभाषा व तामाङ भाषा इसिडी तगिंनिसें प्लश टु तगिंतक अध्यापन याकेगु बिषयस अन्तरिम नेपाल सरकारया शिक्षामन्त्री महावीर पुनयात ध्यानाकर्षण याकूगु दु ।

माननीय शिक्षा, विज्ञान व प्रविधिमन्त्री महावीर पुनःयात बागमती प्रदेश दुने नेपाभाषा अभियान्तापिंसं इसिडिनिसें झिंनिगू तगिंतक नेपालभाषा व तामाङ भाषा अनिवार्य यायेत आइतवाः नापलानाः ध्यानार्कषण याकूगु खः ।

सिंहदरबारय् शिक्षा विज्ञान व प्रविधि मन्त्रालयस शिक्षामन्त्री महावीर पुनःयात नेपालभाषा अभियान्तालिसें सुकुन्दा साहित्य पालाःया नायः प्रशान्त डंगोल, सुकुन्दा साहित्य पालाःया हे दुजः सुमितदास रञ्जितकार, नेवाः विद्यार्थी यूनियनया नायः रिदेन महर्जनपिन्सं संविधानं बियातःगु मातृभाषा सम्बन्धी अधिकारंं ७ गू प्रदेशय् च्वंपिं जनता बन्चित जुयाच्वगु खँ स्मरण याकुगु खः ।

मनोवैज्ञानिक रूपं मातृभाषां शिक्षा बिल धाःसा ब्वनामिपिन्सं ३० निसें ५० प्रतिशत याकनं सयेकाः काइगु व ४० निसें ६० प्रतिशततक अप्वः सयेकाः काइ, मचापिं ब्वनामिपिन्त थःथःगु मातृभाषां शिक्षा बिल धाःसा स्मरणशक्ति २५ निसें ४० प्रतिशत अप्वः जुइगु प्रमाणित याये धुंकूगु दु । लिसें द्रप आउट दर २० निसें ३० प्रतिशत म्हो जुइगु धकाः नं प्रमाणित जूगु दु ।

थौंकन्हय् स्थानीय मातृभाषा संरक्षण शिक्षा नीति कथं येँ महानगरपालिकाय् छगू तगिंनिसें च्यागू तगिंतक नेपालभाषा विषय अध्यापन जुयाच्वंगु दु । तोखा नगरपालिकाय् वडा २ व ३ या ब्वनेकुथिइ जक छगू तगिंनिसें स्वंगू तगिंतक नेपालभाषा अध्यापन जुयाच्वंगु दु । यल महानगरपालिकाय् छगू तगिंनिसें स्वंगू तगिंतक नेपालभाषा अध्यापन न्ह्याःगु दु । थौंया न्हि प्यंंगू तगिंतक अध्यापन जुयाच्वंगु दु । किपू नगरपालिकाय् छगू तगिंनिसें खुगू तगिंतक अध्यापन जुयाच्वंगु दुसा शंखरापुर नगरपालिकाय् छगू तगिंनिसें नेपालभाषा कक्षा न्ह्यानाच्वंगु दुसा स्वनिगःया न्यंकभनं नगरपालिकाया नीजि व सरकारी दक्कों ब्वनेकुथिइ नेपाभाषा विषय दुथ्याकेमाःगु खँय् बः ब्यूगु दु ।

अथेहे वय्कःपिंसं शिक्षामन्त्री पुनःयात चन्द्रागिरि नगरपालिकाय् छगू तगिंनिसें स्वंगू तगिंतक अध्यापन जुइत्यंगु जानकारी बियादिसें, संविधान प्रदत्त अधिकार कार्यान्वयन यायेगु बिषयलय् शिक्षा परिवर्तनया सम्बाहक जूसां देयन्यंकं छगू भाषा नीतिं लादे यानाच्वंगुयात कयाः दुःख प्वंकूसें शिक्षा नं जनताया स्वंगःगु मिखा चायकेगु ज्या यायेमाःगु लिबानाच्वंगु मू हुनि कर्मचारीतन्त्र हाबी जुयाच्वंगु समस्या बरोबर वयाच्वंगु यथार्थ न्यंकूगु खः ।

अथेहे नेपालभाषा मातृभाषा अभियान्तापिनिगु धापू कथं उच्च तहलय् नेपालभाषा ब्वन धाःसा जीवन सुथां लाइगु खँ कनादिसें वय्कःपिंसं अमेरिकाया नागरिक अधिकार आन्दोलनका नेता मार्टिन लुथर किंगं शिक्षाया स्तर थकायेत व धर्मया महत्व क्यनेत मांभासं आखः ब्वंकाः शिक्षा बिइमाः धकाः बः ब्यूगु खँ न्ह्यथंगु खः ।

नेपाःया संविधान, ऐन, बहुभाषिक नीति कथं मातृभाषा शिक्षा लागू याकेत तःदँ न्ह्यःनिसें नेपालभाषा मातृभाषा अभियान्तापिन्सं सः थ्वयेकाः वयाच्वंगु दु ।

थ्वसिबेंं स्वला न्ह्यः नं वय्कःपिंसं शिक्षामन्त्री पुनयात केशर महलय् नापलानाः ध्यानाकर्षण याकूगु खः ।

नेपालभाषा, शिक्षा, नेपाल संवत् व लिपिया नितिं गोकर्णेश्वर नगरपालिकाय् ज्ञापन पौ

येँ । नेपालभाषायात कामकाजि भाषा कथं लागू यायेमाःगु, साइनवोर्ड, लेटरहेडय् रञ्जना लिपि छ्यलेमाःगु, नेपाल संवतयात छ्यलेमाःगु व स्थानीय पाठ्यक्रम स्थानीय भाषा नेपालभाषां ब्वंकेमाःगु माग याना गोकर्णेश्वर नगरपालिकाय् ज्ञापन पौ लःल्हाःगु दु ।  

नेवाः देय् दबू गोकर्णेश्वर नगरपालिकाया नेतृत्वय् वंगु पुचलं बुधवाः मंसीर १० गते नगरपालिकाया मेयर दिपक कुमार रिसालायात ज्ञापन पौ लःल्हाःगु खः ।  

भाषा आयोगं कामकाजि भाषाया रुपय् लागू यायेत छ्वःगु पौ, नेपाल सरकाया संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयपाखें स्थानीय सरकारयात नेपाल संवतयात छ्यलेत जारी याःगु परिपत्र, शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयपाखं मातृभाषां शिक्षाया नितिं संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालययात छ्वःगु पौ नापं घाना ज्ञापन पौ लःल्हाःगु खः । 

नेवाः देय् दबू गोकर्णेश्वर नगरपालिकाया नायः शिवहरी श्रेष्ठं मेय रिसालयात ज्ञापन पौ लःल्हाये धुंकाः नेवाः देय् दबू स्वनिगः विशेष प्रदेशया नायः नविन थेच्वमि व निर्वतमान नायः श्रीकृष्ण महर्जनं भाषा, लिपि, संवत लागू यायेमाःगु नापं नेपालभाषां स्थानीय पाठ्यक्रम ब्वंकेमाःगु कारण व कानुनी आधारत कनादीगु खः । 

उगु इलय् मेयर दिपक रिसालं ज्ञापन पौयात कार्यापालिकाया मँुज्याय् यंकाः ठोस निर्णय याना कार्यान्वयन यायेगु बचं बियदीगु खः । उगु ज्ञापन पौ लःल्हायेगु ज्याझ्वलय् नेवाः देय् दबू गोकर्णेश्वर नगरपालिकाया थीथी पदाधिकारी नापं दुजः अथे हे नेवाः देय् दबू येँ जिल्ला समितिया दांभरी धर्मराज शाक्य नापं नेवाः ख्यःया थीथी ब्यक्तित्वपिं नं सहभागी जुयादीगु खः ।  

सांस्कृतिक शान्ति व सद्भाव ¥यालीई ब्वति कायेत इनाप

यल । संयुक्त अभियानया ग्वसालय् कन्ह्य मंसिर ६ गते शनिवाः  सांस्कृतिक शान्ति व सद्भाव ¥याली जुुइत्यंगु दु ।  

देशय् ब्वलंगु विद्यमान तरल अवस्था, मौलिक सम्पदा व समुदायया रक्षार्थ पौरख गौरव, झीगुु संस्कृति, महान राष्ट्र व राष्ट्रियता बचाउन सांस्कृतिक शान्ति व सद्भाव ¥याली जुुइत्यंगु खः । 

यलया लाय्कुुई ११ः३० ताः इलंनिसें  मूना  ¥याली १२ः१५ बजे येँया  बसन्तपुर कालभैरव देगलय्  क्वचाइगु  र्यालीइ ब्वति कयादिइत ग्वसा खलकं सकलसित  इनाप याःगु दु । 

देशय् ब्वलंगु  विद्यमान जटिल अवस्थायात ध्यानय् तयाः  साँस्कृतिक शान्ति तथा सद्भाव र्याली थीथी खलः पुचलं ब्वति काइगु जूगु दु । 

वंगु  भाद्र २३ व भाद्र २४ गतेया जेन्जी आन्दोलनं ब्वलंगु अशान्तिपूर्ण लकसं लाःगु लिच्वः यात ध्यानय् तया जुइ त्यंगु  खः । 

थुगु ज्याझ्वः वंगु  कार्तिक २९ गते यलया  च्यालसय् च्वंगु सहलह ज्याझ्वलं   सांस्कृतिक शान्ति व सद्भाव ¥याली यायेगु क्वछ्यूगु खः । 

उगु  ज्याझ्वलय् नेवाः अभियान्ता अनिष बैद्यं थौं जटिल अवस्थाय्  देय् ल्यंकेत राज्यया मूल्य मान्यता सिद्धान्त  कथं  नागरिक समाज निस्वनेमाःगु खँय् ध्यानाकर्षण यानादिल । वय्कलं नेवार समुदाययात  छप्पं छधी यायेत व झीगु संस्कृति, अमूर्त सम्पदा ल्यंकेगु सवालय् छथाय् च्वनेमाःगु खँय् बहः बियादिल । 

ज्याझ्वः पाहाँ जटाधारी नृत्यनाथ बाजं खलया संस्थापक मू गुरु राजेन्द्र महर्जनं स्वनिगःया  नेवाः  समुदायया मौलिक परम्परागत  बाजात  थीथी  राजनैतिक ज्याझ्वलय् जक छ्यला बुल्ला जुयाचवंगु चिउता प्वंकादिल । वय्कलं झीगु बाजात खाली मनोरञ्जन साधनया रूपय् जक छय्लेगु ज्याः दिकेमाःगु ख कनादिल हरेक बाजाया थःथःगु नीति नियम दैगु गन थाय् ज्यू मज्यूगु धयागु सिइका छय्ला बुला यायेमाःगु धयादिल । अथेहे झीगु बाजात ऋतु कथं थायेगु यानातःगु दु जूगुलिं नेवाः समुदाययात छप्पं यायेगु खँय् फतले गुहालि यायेगु बचं प्वंकादिल । 

ज्याझ्वःया पाहाँ मापदण्ड व भूमि अधिकार संरक्षण समितिया  नायः  श्याम कृष्ण प्रजापतिं थौंकन्ह्य् पिडित पिनिगु ख्वाः क्यनेगु अवस्था मदु । खोला मापदण्ड मात्र  जक मखु  भूमिअधिकार सवालय् थःपिंसं सः थ्वयेका वया च्वनागु न्ह्यथनादिल । वय्कलं खोला मापदण्डया सवाल बैज्ञानिक आधार जक थः यसें मापदण्ड निर्धारण याःगु धयादिल । 

अथेहे पाहाँ  अतिथी तारानाथ श्रेष्ठं झीगु नेवाः समुदायया बौद्विक नेतृत्व अप्वः दुसानं राजनैतिक नेतृत्व तसकं कुहांवंगु खँय् चिउता प्वंकादिल । वय्कलं झीपिं अटोमेटिक शक्ति जूगुलिं झीगु सांस्कृतिक, एैतिहासिक, भौगोलिक व न्ह्याःगु पक्षं स्वः सानं झीपिं शक्ति जूगु  धयादिल । झीगु शक्ति बांमल्याकं सिति वनाच्वंगु धयादिल । 

अथेहे नेवाः जागरण मञ्चया नायः सुजीव बज्राचार्यं थौं इलय्   नेवाः एकता सहलह यायेगु बिषय  मखु । वय्कलं एकताया सवालय्  शतप्रतिशत पाय्छि मजुइगु धयादिल । २१ औं शताब्दीइ निषेधया  राजनीति  याये मज्यूगु धयादिल । 

चाफ (काेछेँ) त्वालं न्हुदँ ११४६ झंझं धाय्क हन (भिडियाे सहित)

 किपु । किपुलिं १६ दँ लिपाः थुगुसी चाफ (काेछेँ) त्वालं न्हुदँ ११४६ झंझं धाय्क हंगु दु ।   

दय्दसं थें थुगुसी नं  धिमे बाजा, खिं बाज खलकं   सांस्कृतिक झाकी पितब्वज्या तकं जूगु  ज्याझ्वसं ब्वति कया दिम्ह पत्रकारलिसें आदिवासी नेवाः अभियान्ता श्रीकृष्ण महर्जन नेपाः देय्या छगू जक राष्ट्रिय सम्बत नेपाल सम्बत खः । 

थ्व सम्बत नेपाया पहिचान जुया च्वंगुलिं व्यवहारिक कथं लागू यायेमागु धयादिल ।  अथेहे वय्कलं स्थानीय सरकार, प्रदेश सरकार व प्रदेश सरकार व जनस्तरं लागू यायेमागु खँय् बहबिसें नेपाल सम्बतयात नाेतय् जक पिथना मगाः जनस्तरं जक मखु राज्य स्तरं हे हनेमागु धयादिल   । 

ग्वसाखलः या स्थानीय महन्त महर्जनं नेपाल सम्बतयात थाैतक्कं च्यागू मन्त्रालय जकं छ्यलाच्वंगु धयादिल । नसचा उल्लेज्याय् ब्वति कयादिगु संस्थायात ग्वसा खलकं मतिना चिं, सुभाय् लः ल्हानादिगु खःसा दँय् दस थें थुगुसी नं मण्ड धेँ धेँ बल्ला कासा जूगुलिं किपूया गुँदेय् दापा खलः लियां ल्यू, न्हूबजाः ल्यू व सनस्टार क्लब  सर्वाेकृष्टसहित न्हाप लापिन्तं दसिपाैलिसें सिरपाः मेयरं कृष्णमान डंगाेल लः ल्हानादिल । 

  ज्याझ्वलय् वडा नं ३ वडा अध्यक्ष  सुलिन्द्र महर्जनं झीगु संस्कृति परम्परा लिपाः तक्क न्ह्याकेत ब्वति कयादिइपिन्त सुभाय् देछानादिसें नेवाः तय्त स्यंकेगु क्वन्हंकेगु सवालय् छप्पं छधि जुइमागु धयादिसें ज्याझ्वसं ब्वति कयादिइपिन्त सुभाय् देछानादिल  ।

  ज्याझ्वःया  मुँपाहां किपुया मेयरं पन्चायतय् झीगु  झीगु भाषिक अधिकार कायेत यक्काे दुखः सिइमागु लिपाः  कृष्ण प्रसादया प्रम जूगु ईलय् राष्ट्रिय विभूति घाेषित जूगुलि थः नं प्रत्यक्ष ब्वति दुगु कनादिसें लाेकतन्त्र गणतन्त्र गुलि अावश्यक जूगु थुकि स्पष्ट जूगु दु ।  

किपु नगरपालिकाया काय्मचा शहरी विकास मन्त्री जूगु ईलय् नेपालभाषा सरकारी काजया रुपय् पारित जूगु गुब्ले लाेमंके मफैगु धयादिसें खुगू तगिंतक्क नेपालभाषा सलेबस पिथनागु जूगु व नेपाल भाषा एम ए ब्वनिइपिन्त, डाक्टरव वायाेटिक्निकल ब्वनिइपिन्त  स्काेलरसिपया व्यवस्था यानागु धामदिल ।      

ज्याझ्वलय् पाहां कथं किपुया १ वडाया अध्यक्ष  इच्छा महर्जन, १० वडाया अध्यक्ष नरेश महर्जनपिं पाहाँ कथं झायादिगु खः । 

ज्याझ्वः अन्त्य कुतुझ्वः  न्हूदँ समाेराेहया सभानायाे त्रयाेमान महर्जनं झीगु भाय्  नेपाल सम्बतयात झीसं हे व्यवहारिक कथं छ्यलेमाःगु खँय् बहबिसें न्हूँदया लसताय्सित भिंतुना देछासे वइगु दँय् न्हूदँ ग्वसाः खलः कुतुझ्वः यात त्वाः देवाः व शंखधरया झ्वाताः लः ल्हानादिगु खः । उगु अाैपचारिक ज्याझ्वः संचारकःमि रश्मि नापितं न्ह्याकादिगु खः ।